Friday, February 27, 2026

Từng là niềm tự hào của cả họ, giờ tôi trốn không dám về nhà

Ngày tôi cầm giấy báo trúng tuyển đại học với số điểm gần như tuyệt đối, bố tôi đã đi khoe khắp xóm. Ông photo tờ giấy báo nhập học, ép plastic cẩn thận rồi mang theo trong túi áo, ai hỏi cũng rút ra khoe.

Mẹ tôi thì mổ gà, làm mấy mâm cơm mời họ hàng sang ăn mừng, vừa rót nước vừa nói trong nước mắt rằng nhà bà nghèo nhưng con trai bà học giỏi, sau này nhất định đổi đời.

Tôi thi đỗ Đại học Bách khoa - ngôi trường mà ở quê tôi, chỉ cần nhắc tên thôi cũng đủ khiến người ta trầm trồ. Những ngày đó, tôi đi đâu cũng được gọi là “kỹ sư tương lai”, “niềm hy vọng của cả họ”. Người lớn xoa đầu tôi, trẻ con nhìn tôi với ánh mắt ngưỡng mộ. Tôi tin rằng chỉ cần học thật giỏi, tương lai sẽ mở ra như cánh cửa sáng choang.

Từng là niềm tự hào của cả họ, giờ tôi trốn không dám về nhà - 1

Tôi nhiều lần áp lực đến mức trầm cảm vì gánh trên vai kỳ vọng của gia đình, xã hội (Ảnh minh họa: Knet).

5 năm đại học, tôi gần như không biết đến khái niệm vui chơi. Bạn bè yêu đương, tụ tập, tôi vẫn ở trong thư viện đến khuya. Tôi sợ nếu mình tụt lại phía sau, tất cả kỳ vọng sẽ sụp đổ. Ngày nhận bằng tốt nghiệp loại giỏi, tôi gọi điện về, nghe bố im lặng vài giây rồi nói giọng run run rằng từ nay ông có thể ngẩng mặt với thiên hạ.

Nhưng đời không giống như những bài toán có đáp án rõ ràng.

Tôi ra trường đúng lúc thị trường lao động khó khăn. Những công ty lớn yêu cầu kinh nghiệm, những nơi dễ vào thì lương thấp đến mức không đủ sống ở thành phố. Tôi đổi việc liên tục, từ kỹ thuật viên sang bán hàng, rồi làm hợp đồng thời vụ. Tấm bằng loại giỏi treo trên tường phòng trọ dần trở thành thứ khiến tôi chua chát mỗi khi nhìn vào.

Có tháng tôi kiếm được kha khá, nhưng cũng có tháng thu nhập chỉ đủ trả tiền phòng và ăn mì gói. Những buổi họp lớp đại học, tôi bắt đầu tìm cớ vắng mặt. Mạng xã hội tràn ngập hình ảnh bạn bè mua nhà, mua xe, đi nước ngoài, còn tôi vẫn loay hoay với những hợp đồng ngắn hạn và nỗi sợ bị cắt giảm bất cứ lúc nào.

Lần đầu tiên tôi cảm thấy mình thật sự thất bại là khi về quê ăn Tết sau 3 năm từ khi ra trường.

Bố mẹ tôi vẫn giữ thói quen kể về tôi với họ hàng, nhưng lần này giọng không còn tự hào nữa mà pha chút gượng gạo. Một người bác hỏi tôi đang làm ở đâu, lương bao nhiêu, tôi ấp úng trả lời qua loa. Bác cười, quay sang bố tôi nói "nửa đùa nửa thật": "Con trai ông học giỏi thế mà chưa bằng thằng Tùng học dốt ngày xưa, giờ nó mở xưởng gỗ, xây nhà ba tầng rồi".

Tôi nhìn thấy gương mặt bố sượng lại.

Tối hôm đó, tôi nghe bố mẹ nói chuyện trong bếp. Mẹ thở dài hỏi sao tôi học giỏi mà mãi không khá lên, bố thì nói có lẽ tôi chọn sai ngành hoặc không lanh lợi như người ta. Họ không biết tôi đứng ngoài cửa, nghe từng lời như những nhát dao cùn cứa vào lòng.

Từ sau Tết năm đó, tôi bắt đầu ngại về nhà.

Mỗi lần mẹ gọi điện hỏi khi nào về, tôi đều viện lý do bận công việc. Thật ra tôi chỉ sợ ánh mắt thất vọng của họ, sợ cảm giác mình không còn là niềm tự hào mà trở thành đề tài so sánh. Ở quê, người ta không hỏi bạn sống có hạnh phúc không, họ chỉ hỏi bạn kiếm được bao nhiêu tiền.

Có lần tôi về giỗ ông nội, vừa bước vào sân đã nghe hàng xóm nói lớn rằng thằng con nhà này học Đại học Bách khoa mà sao vẫn đi xe máy cũ. Một người khác chen vào kể về con họ học trung cấp nhưng giờ làm chủ thầu xây dựng, thu nhập cả trăm triệu mỗi tháng. Mọi người cười nói rôm rả, còn tôi đứng đó sượng trân.

Đỉnh điểm là khi bố tôi thẳng thắn hỏi tôi có cần vay tiền để làm ăn gì không, giọng ông vừa thương vừa bất lực. Tôi nhận ra trong mắt ông, tôi không còn là đứa con mang đến hy vọng “đổi đời” cho gia đình nữa, mà là người cần được cứu vớt.

Đêm đó tôi không ngủ. Lần đầu tiên tôi ước mình ngày xưa học kém đi một chút, thi trượt đại học cũng được. Ít nhất tôi sẽ không phải gánh trên vai quá nhiều kỳ vọng. Vì không ai đặt cược tương lai của cả gia đình vào một đứa học dốt.

Tôi nhận ra học giỏi không phải tấm vé đảm bảo cho sự giàu có. Cuộc sống cần nhiều thứ hơn thế: Cơ hội, quan hệ, sự liều lĩnh, may mắn, thậm chí cả khả năng chấp nhận rủi ro mà tôi chưa từng được dạy. Tôi lớn lên trong niềm tin rằng chỉ cần chăm chỉ học hành là đủ, nhưng đời thực phức tạp hơn rất nhiều.

Có những đêm đi làm về muộn, tôi ngồi một mình trên ban công phòng trọ, nhìn dòng xe dưới đường và tự hỏi mình đã sai ở đâu. Tôi không lười biếng, không sa đà vào tệ nạn, cũng chưa từng bỏ cuộc. Vậy mà cảm giác thất bại vẫn bám lấy tôi như cái bóng.

Tôi chỉ mong một ngày nào đó, khi về nhà, bố mẹ sẽ không hỏi tôi kiếm được bao nhiêu tiền, không so sánh tôi với ai, không nhắc lại những kỳ vọng cũ. Tôi muốn họ hiểu rằng tôi cũng đang mệt mỏi, cũng đang cố gắng hết sức để tồn tại ở một thành phố khắc nghiệt.

Tôi không cần họ tự hào nữa, chỉ cần họ đừng thất vọng.

Nhiều người nói với tôi rằng đàn ông phải mạnh mẽ, không được than vãn. Nhưng có lẽ không ai hiểu cảm giác khi bạn từng ở trên đỉnh cao kỳ vọng rồi lặng lẽ rơi xuống. Không ai thấy những lần tôi ngồi trong nhà vệ sinh công ty, cố nuốt nước mắt vì nhận tin hợp đồng không được gia hạn.

Nếu có thể nói một điều với những bậc cha mẹ, tôi chỉ muốn họ đừng biến thành tích thành áp lực. Hãy để con cái được sống như những con người bình thường, không phải những dự án đầu tư cho tương lai gia đình.

Còn với chính mình, tôi đang học cách chấp nhận rằng thành công không có một khuôn mẫu duy nhất. Có thể tôi sẽ không giàu, không nổi bật, nhưng tôi vẫn có quyền sống mà không cảm thấy xấu hổ.

Chỉ là… tôi vẫn chưa đủ can đảm để về nhà thường xuyên, chưa đủ mạnh mẽ để đối diện với câu hỏi quen thuộc: “Sao học giỏi mà vẫn nghèo?”.

Góc "Chuyện của tôi" ghi lại những câu chuyện trong đời sống hôn nhân, tình yêu. Bạn đọc có câu chuyện của mình muốn chia sẻ vui lòng gửi về chương trình qua hòm thư: dantri@dantri.com.vn. Câu chuyện của bạn có thể được biên tập nếu cần. Trân trọng.

0 nhận xét:

Post a Comment